Najważniejsze informacje
| Informacja | Najważniejsza informacja |
|---|---|
| Najlepszy termin | Najczęściej jesień po opadnięciu liści albo wczesna wiosna przed rozpoczęciem wzrostu. |
| Sadzonki w pojemnikach | Można sadzić przez większą część sezonu, jeśli ziemia nie jest zamarznięta ani przesuszona. |
| Miejsce | Słoneczne, osłonięte od silnych wiatrów, z żyzną i przepuszczalną ziemią. |
| Odczyn podłoża | Maliny najlepiej rosną w ziemi lekko kwaśnej do obojętnej. |
| Po posadzeniu | Trzeba dokładnie podlać sadzonki i zabezpieczyć ziemię przed szybkim wysychaniem. |
Terminy są orientacyjne i zależą od pogody, regionu oraz przebiegu sezonu.
Kiedy sadzić maliny w Polsce?
Najlepszym terminem sadzenia malin jest zwykle jesień, od momentu, gdy rośliny zakończą wzrost i zrzucą liście, aż do czasu zamarznięcia ziemi. W tym okresie podłoże często jest jeszcze wystarczająco ciepłe i wilgotne, a sadzonka może spokojnie rozpocząć rozwój korzeni przed wiosną. Jesienne sadzenie jest szczególnie wygodne w przypadku malin z odkrytym korzeniem.
Drugim dobrym terminem jest wczesna wiosna. Sadzonki sadzi się wtedy możliwie wcześnie, gdy ziemia rozmarznie i można ją uprawić, ale zanim pąki zaczną intensywnie się rozwijać. Wiosna bywa bezpieczniejsza w chłodniejszych rejonach oraz na stanowiskach narażonych na silne mrozy i wysuszające wiatry.
Nie warto sadzić malin w zamarzniętą, podmokłą albo bardzo suchą ziemię. Jeśli jesień jest wyjątkowo ciepła i sucha, lepiej nie kierować się samym kalendarzem, tylko poczekać na poprawę warunków i zadbać o podlewanie.
Czy maliny można sadzić latem?
Tak, ale najłatwiej robić to z sadzonkami uprawianymi w pojemnikach. Ich system korzeniowy jest mniej narażony na przesuszenie niż korzenie sadzonek wykopywanych z gruntu. Latem trzeba wybrać dzień bez upału, dokładnie nawodnić roślinę i przez pierwsze tygodnie kontrolować wilgotność ziemi.
Sadzenie w czasie fali upałów, podczas suszy lub tuż przed dłuższym okresem bardzo wysokich temperatur zwiększa ryzyko nieprzyjęcia się malin. Jeśli zakupiona roślina jest w dobrej kondycji, często lepiej przetrzymać ją krótko w pojemniku w jasnym, nieprzegrzewającym się miejscu niż sadzić w skrajnie niekorzystnych warunkach.
Kiedy sadzić maliny z odkrytym korzeniem, a kiedy w doniczce?
Sadzonki z odkrytym korzeniem są dostępne przede wszystkim jesienią i wiosną. Wymagają szybkiego posadzenia po zakupie, ponieważ korzenie nie powinny wyschnąć. Przed umieszczeniem w ziemi warto obejrzeć system korzeniowy, usunąć uszkodzone fragmenty i nie pozostawiać rośliny na słońcu ani na wietrze.
Maliny sprzedawane w pojemnikach mają większą elastyczność terminów. Można je sadzić od wiosny do jesieni, z wyłączeniem okresów, gdy ziemia jest zamarznięta, błotnista lub bardzo przesuszona. Przed sadzeniem bryłę korzeniową należy dobrze nawodnić. Jeżeli korzenie ciasno okrążają podłoże, można je delikatnie rozluźnić, bez silnego rozrywania bryły.
W obu przypadkach warto kupować zdrowe sadzonki z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym. Pędy nie powinny być wyraźnie przesuszone, połamane ani pokryte podejrzanymi plamami. Sama liczba pędów nie jest najważniejsza — lepiej wybrać roślinę zdrową i prawidłowo oznaczoną odmianowo.
Jak wybrać miejsce pod maliny?
Maliny najlepiej rosną w miejscu słonecznym, ciepłym i osłoniętym od silnych wiatrów. Dostęp do światła wpływa na zdrowotność pędów oraz dojrzewanie owoców. Stanowisko nie powinno jednak znajdować się w zagłębieniu, w którym długo zalega zimne powietrze lub woda.
Ziemia powinna być żyzna, próchniczna i przepuszczalna, ale jednocześnie zdolna do utrzymywania wilgoci. Maliny źle znoszą zarówno długotrwałe przesuszenie, jak i zastoiska wodne. Na ciężkiej, mokrej ziemi warto poprawić strukturę podłoża przed sadzeniem, a w miejscu podmokłym lepiej zrezygnować z zakładania malinowej kwatery.
Nie należy sadzić malin bezpośrednio w miejscu, gdzie przez kilka lat rosły inne maliny, jeżyny lub truskawki. Takie następstwo roślin może sprzyjać kumulowaniu się patogenów i szkodników. Dobrze jest również unikać stanowiska tuż przy dużych drzewach, których korzenie konkurują o wodę i składniki pokarmowe.
Jak przygotować ziemię przed sadzeniem malin?
Przygotowanie miejsca najlepiej rozpocząć wcześniej. Ziemię trzeba odchwaścić, szczególnie z uciążliwych chwastów wieloletnich, a następnie spulchnić. Jeśli podłoże jest ubogie, można wzbogacić je dobrze rozłożonym kompostem. Świeży obornik nie powinien trafiać bezpośrednio pod korzenie sadzonki.
Przed zakupem większej liczby krzewów warto sprawdzić odczyn i zasobność ziemi. Maliny preferują podłoże lekko kwaśne do obojętnego, ale dokładne postępowanie zależy od wyniku badania oraz rodzaju ziemi. Nie należy stosować wapna ani innych nawozów „na wszelki wypadek”, bez rozpoznania potrzeb stanowiska.
W ogrodzie przydomowym maliny często sadzi się w rzędzie przy podporach. Dla typowych odmian przyjmuje się zwykle około 1,5–2 m między rzędami, natomiast odległość między roślinami może wynosić około 0,5–0,7 m. Są to wartości orientacyjne — silnie rosnące odmiany, sposób prowadzenia i dostępna przestrzeń mogą wymagać innego rozstawu.
Jak prawidłowo posadzić maliny?
Dołek powinien być na tyle duży, aby korzenie można było swobodnie rozłożyć, bez zawijania ich do góry. Sadzonkę umieszcza się na głębokości podobnej do tej, na której rosła wcześniej. Miejsce, z którego wyrastają pędy, nie powinno być zasypywane zbyt głęboko.
Po ustawieniu rośliny korzenie trzeba przysypać ziemią i lekko ją docisnąć, aby usunąć większe puste przestrzenie. Następnie malinę należy obficie podlać, nawet jeśli ziemia wydaje się wilgotna. Woda pomaga osiąść podłożu wokół korzeni.
Po podlaniu można rozłożyć wokół krzewu ściółkę z kompostu, kory albo innego odpowiedniego materiału organicznego. Nie powinna ona szczelnie przylegać do pędów. Ściółka ogranicza parowanie, utrudnia wzrost chwastów i zmniejsza wahania wilgotności ziemi.
W przypadku sadzonek z odkrytym korzeniem część nadziemną często skraca się po posadzeniu zgodnie z zaleceniami dla danego typu sadzonki i odmiany. Jeśli roślina została kupiona w pojemniku, nie należy automatycznie mocno jej przycinać. Sposób cięcia zależy między innymi od tego, czy jest to malina letnia, czy powtarzająca owocowanie.
Co zrobić z malinami po posadzeniu?
Najważniejsze jest utrzymanie umiarkowanej wilgotności ziemi. Szczególnie trzeba pilnować roślin sadzonych wiosną i latem, a także malin rosnących na lekkim, szybko przesychającym podłożu. Podlewanie powinno być dostosowane do pogody — częste, płytkie zwilżanie nie zastępuje dokładnego nawodnienia bryły korzeniowej.
W pierwszym sezonie warto regularnie usuwać chwasty z bezpośredniego sąsiedztwa krzewów. Młode maliny mogą również potrzebować podpory, zwłaszcza jeśli posadzono je w rzędzie i planowane jest prowadzenie na drutach. Podpory najlepiej zaplanować przed rozrośnięciem się pędów.
Nie należy przesadzać z nawożeniem zaraz po posadzeniu. Zbyt duża dawka nawozu, zwłaszcza azotowego, może uszkodzić korzenie albo pobudzić miękki wzrost. Jeśli ziemia została wcześniej dobrze przygotowana, w pierwszym okresie ważniejsze są woda, światło i ochrona przed konkurencją chwastów.
Czy termin sadzenia zależy od odmiany malin?
Sam termin sadzenia zależy przede wszystkim od rodzaju sadzonki i pogody, ale odmiana ma znaczenie przy dalszej pielęgnacji. Maliny letnie owocują na pędach dwuletnich, a maliny powtarzające mogą wydawać owoce także na pędach tegorocznych. Różnią się więc sposobem cięcia i prowadzenia.
Przy zakupie warto sprawdzić opis konkretnej odmiany oraz zalecenia szkółki. Dotyczy to zwłaszcza siły wzrostu, odporności na choroby i wymagań dotyczących podpór. Nie ma potrzeby wybierać terminu sadzenia wyłącznie na podstawie tego, czy odmiana jest letnia, czy powtarzająca — ważniejsze są warunki panujące w ogrodzie.
Podsumowanie
Maliny najczęściej sadzi się jesienią lub wczesną wiosną. Sadzonki w pojemnikach można umieszczać w ziemi także w innych częściach sezonu, o ile nie ma mrozu, upału ani suszy. Zdrowa sadzonka, słoneczne i przepuszczalne miejsce, dokładne podlanie oraz regularna kontrola wilgotności zwykle mają większe znaczenie niż trzymanie się jednego sztywnego dnia w kalendarzu.